روستای باستانی میمند

روستای باستانی میمند عکس از وبسایت sbullinger

چند وقت پیش روستای میمند و منظر فرهنگی آن به عنوان یکی از میراث منحصر به فرد جهانی در یونسکو به ثبت رسید. میمند با بیش از 3000 سال  قدمت، طبیعت، هنر بشری و تاریخ را به هم پیوند داده است. در ادامه نگاهی به چگونگی جریان زندگی در میمند می اندازیم:

 روستاي ميمند دست آوردی بي نظير از نبوغ هنری بشر در گذشته‏ هاي دور است به نحوی كه با استفاده از حداقل امكانات به بهترين شيوه از معماري در بستر طبيعی موجود دست يافته ‏اند. اين روستا به دليل آنكه در درون زمين كنده شده است و در مقابل گرما و سرما و عوامل جوی مختلف مقاومت زيادی داشته است،‌ پس ازسالها به صورت نسبتا سالم باقي مانده است.   

هنوز کسی واقف نیست که این مجموعه به دست چه کسانی بوجود آمده و انگیزه این مردمان از احداث چنین بناهایی چه بوده، اما انگیزه مردمان آن زمان بسیار مورد اهمیت قرار دارد، چون در آن زمان و با آن وسایل ابتدایی، آفرینش چنین مجموعه با عظمتی با معماری بی‌نظیر فابل تحسین است.

عده‌ای از محققین معتقدند که مهرپرستان از غارهایی که با دست در دل‌کوه کنده‌اند فقط برای عبادت و دفن مردگان استفاده می‌کردند و بعد از مدتی بنا به اضطرار ناشی ازآب و هوا و یا هر عامل محیطی مؤثر دیگری، این غارها را برای سکونت برگزیده‌اند. آئین مهرپرستی قبل از ظهور آئین‌ زرتشت در ایران رواج داشته و تا مدت‌ها پس از ظهور وی نیز ادامه داشته ‌است.

شغل اصلی مردم روستا دامداری است. آن‌ها در چهار ماه اول سال را برای دامداری به دشت‌ می‌روند؛ در چهار ماه بعد مشغول باغداری می‌شوند و میمند سکونت‌گاه زمستانی آن‌هاست.

بنابراین مدل های مختلف سکونتگاه  در این سه مرحله از کوچ به شرح زیر است:

سکونتگاه  های "سر آغل" که در مراتع سرسبز اطراف روستا قرار دارند و از اواخر زمستان و فصل بهار برای زمان دامداری از آنها استفاده می شود.

سکونتگا های "سر باغ" که در نزدیکی رودهای فصلی و  در تابستان به منظور باغ داری  از آنان استفاده می شود.

و سکونتگاه های زمستانی "کیچه" که در دل سنگ های نرم کنده شده اند تا اهالی روستا زمستان های سرد را در آن ها سپری کنند.

کیچه یا خانه های دستکند

کل یک خانه ممکن است شامل یک یا چند اتاق و اصطبل باشد یک «کیجه» است. در میمند بیش از 400 کیجه وجود دارد. این واحد یک ورودی مشترک دارد و  در پاگرد ممکن است طویله در یک سو و اتاق نشیمن در طرف دیگر باشد. همه کیچه‌ها یک ساختار ندارند. و ممکن است در اندازه و ساختار با هم متفاوت باشند.
اتاق ها در کیچه ها نیز از نظر هندسی منظم نیستند، اتاقی سه در چهار به بلندای یک متر و 90 سانتی متر تا دو متر و 10 سانتی متر در اکثر کیچه ها وجود دارد و بزرگترین کیچه از 90 متر مربع تجاوز نمی کند. این کیچه ها با کف پوش های نمد، مخشیف، گلیم و قالیچه هایی به هنرمندی زنان میمندی مزین هستند. کارشناسان معتقدند دود ایجاد شده از پخت و پز و سوختن هیزم به منظور گرم کردن کیچه ها موجب ایزولاسیون کیچه ها شده و از تخریب آنها جلوگیری می کند. 
میهمانوازی مردمان این دیار به تبعیت از دیار کریمان زبانزد خاص و عام است، در زبان و گویش میمندی ها هنوز کلمات پهلوی ساسانی خودنمایی می کند. 

روستایی برای زندگی

اما کیچه ها تنها خانه های مردم روستا را شامل نمی شوند؛ کیچه ای دیگر به نام حمام در دل کوه حفر شده است؛ حمام میمند بیانگر اهمیت رعایت نظافت و بهداشت در روزگاران گذشته است و سنگ مرمر بزرگی که بر سوراخ سقف حمام به عنوان منبع تامین نور حمام قرار گرفته، یکی دیگر از عجایب میمند است 

مدرسه قدیم روستا نیز در دل روستای صخره ای میمند قرار دارد. این کیچه نیز با تفاوت عرض و عمق بیشتر با شیوه و طرح واحدهای دیگر ساخته شده به گونه ای که هرچه از ابتدای کیچه به عمق آن نزدیک می شویم، ابعاد کلاس ها گسترده تر می شود که به دلیل افزایش ضخامت کوه است. 

و اما مسجد این روستا که مولود تغییرات چند واحد مسکونی است که حدود 120 متر مربع وسعت را به خود اختصاص داده است.  شکل ظاهری مسجد مدور و منظم است، بعد از عبور از راهرویی به پهنای یک و نیم متر به صحن مسجد می رسیم، سقف مسجد برروی سه ستون سنگی به ابعاد و ارتفاع دو متر بنا شده است. 

وسط روستای صخره ای، کیچه ای دارای سه ایوانچه با طاق گهواره ای گردشگران را به درون فرا می خواند، در انتهای راهروهای ورودی حسینیه میمند قرار دارد، تجمع چند کیچه صخره ای، حسینیه میمند را با عظمتی مثال زدنی با 200 متر مربع مساحت و چهار ستون مستطیل شکل به نمایش گذارده است. 

و موزه میمند نیز از دیگر واحدها با تغییر کاربردی است که آثاری از ˈترکه‌بافیˈ، ˈجاجیمˈ، ˈحصیرˈ، ˈ سفتوبافیˈ، ˈنمدمالیˈ، ˈابزار آهنگریˈ ، ˈریسندگیˈ و ˈبافندگیˈ به عنوان گوشه ای از هنرهای زنان و مردان میمندی برای رسیدن به زندگی سالم در آن، توجه گردشگران را به خود جلب می کند. 

روستای صخره‌ای میمند واقع در شهرستان شهر بابک از استان کرمان است و فراموش نکنیم که زندگی همچنان در میمند ادامه دارد.